Methotrexate
Methotrexaat is een foliumzuurantagonist: het blokkeert het enzym dat actief folaat regenereert, waardoor de vernieuwing van snel delende cellen wordt vertraagd en de immuunactiviteit wordt gedempt. In de lage doses die buiten de oncologie worden gebruikt, werkt het als een ziektemodificerend ontstekingsremmend middel. Het wordt voorgeschreven bij auto-immuunontsteking en is uitsluitend op recept verkrijgbaar.
Het is een wekelijks geneesmiddel, nooit een dagelijks, en het wekelijkse ritme is het allerbelangrijkste eraan; foliumzuur wordt op de overige dagen gegeven omdat het middel folaat uitput. Het kan met of zonder voedsel worden ingenomen. Alcohol verhoogt de belasting van de lever en wordt vermeden, en het wordt niet gebruikt tijdens de zwangerschap. Ibuprofen en diclofenac vertragen de klaring ervan, sulfamethoxazol/trimethoprim voegt er een tweede antifolaat aan toe, en omeprazol kan de spiegels eveneens verhogen; leverenzymen (ALAT, ASAT), witte bloedcellen, bloedplaatjes en creatinine worden volgens een vast schema gecontroleerd.
Mondzweren, ongewone blauwe plekken of bloedingen, koorts of enig teken van infectie, aanhoudende misselijkheid, geel worden van de huid of ogen, of een nieuwe droge hoest met kortademigheid betekenen: een arts raadplegen in plaats van afwachten. Hetzelfde geldt bij een per ongeluk dagelijks ingenomen dosis, of bij zwangerschap of een kinderwens.
Referentie-informatie, geen medisch advies. Bespreek elke verandering met je arts.