Ensym sy'n bresennol mewn llawer o feinweoedd yw ffosffatas alcalïaidd, yn fwyaf helaeth yn nwythellau bustl yr afu ac yn y celloedd sy'n ffurfio asgwrn. Mae lefelau yn y gwaed yn adlewyrchu allbwn cyfun y ddwy ffynhonnell honno, gyda chyfraniadau llai o'r coluddyn ac, mewn beichiogrwydd, o'r brych. Mae'n siarad dros lif y bustl a thros drosiant esgyrn ar yr un pryd, a dyna pam nad yw byth yn cael ei ddarllen ar ei ben ei hun.
Nid oes darlleniadau ar gyfer y marciwr hwn eto.
Amlaf, daw gwerthoedd uchel naill ai o lif bustl rhwystredig, boed y tu mewn i'r afu neu yn y dwythellau mwy, neu o weithgarwch esgyrn cynyddol, fel mewn toresgyrn sy'n gwella, diffyg fitamin D, neu glefyd Paget. Mae codiad cymedrol yn arferol mewn beichiogrwydd ac mae codiadau amlwg yn arferol mewn plant a phobl ifanc, y mae eu hesgyrn yn tyfu. Mae gwerthoedd isel yn anghyffredin a gallant gyd-fynd â chwarren thyroid danweithredol, diffyg sinc, neu ddiffyg ensym etifeddol prin. Mae canlyniad y tu allan i'r ystod yn fan cychwyn i feddyg sefydlu o ba feinwe y daeth.
Gall pryd brasterog yn fuan cyn tynnu'r gwaed godi'r rhif, felly fel arfer caiff y prawf ei gymryd ar stumog wag, ac mae grŵp gwaed ac oedran ill dau'n dylanwadu ar y llinell sylfaen. Caiff ei ffynhonnell ei gwahanu drwy edrych ar GGT, sy'n codi gyda'r ffurf afu ond nid gyda'r ffurf esgyrn, a chaiff ei ddehongli ochr yn ochr â bilirwbin, ALT, ac AST pan fydd problem yn y dwythellau bustl dan ystyriaeth.
Mae'r ystodau cyfeirio yn werthoedd cyffredinol i oedolion ac maent yn dibynnu ar y labordy, y prawf, oedran a rhyw. At ddibenion cyfeirio yn unig, nid diagnosis — trafodwch y canlyniadau gyda'ch meddyg.