Topiramate
Mae topiramad yn gyffur gwrthffitiau sydd â sawl gweithred ar unwaith: mae'n rhwystro sianeli sodiwm, yn cryfhau signalu GABA, yn lleddfu gweithgaredd glwtamad ac yn atal anhydras carbonig yn wan. Y briodwedd olaf honno sy'n esbonio llawer o'i broffil sgil-effeithiau. Fe'i defnyddir ar gyfer epilepsi ac i atal pyliau meigryn.
Gellir ei gymryd gyda bwyd neu hebddo, ond mae cymeriant hael o hylif drwy'r dydd o bwys, oherwydd bod atal anhydras carbonig yn asideiddio'r gwaed, yn alcaleiddio'r wrin ac yn gwneud cerrig arennau'n fwy tebygol; cedwir golwg ar greatinin a photasiwm am yr un rheswm. Pylu gwybyddol yw'r effaith gyfarwydd arall — arafu wrth chwilio am eiriau, canolbwyntio gwaeth a niwl meddyliol — a hynny fel arfer ar ei amlycaf yn gynnar neu ar ôl cynyddu'r dos. Gall topiramad leihau effeithiolrwydd dulliau atal cenhedlu cyfun ag ethinylestradiol a phrogestin, felly mae'n werth trafod dull arall neu ddull ychwanegol cyn dechrau. Mae rhoi'r gorau iddo'n sydyn yn peryglu ffitiau hyd yn oed pan gymerir y cyffur ar gyfer meigryn.
Mae poen yn yr ystlys neu'r cefn, gwaed yn yr wrin neu boen wrth basio dŵr yn awgrymu carreg ac yn galw am asesiad meddygol. Mae golwg aneglur sydyn neu boen yn y llygad, dryswch parhaus, goglais anarferol gydag anadlu cyflym, neu dwymyn heb chwysu hefyd yn rhesymau dros weld meddyg.
Gwybodaeth gyfeiriol, nid cyngor meddygol. Trafodwch unrhyw newid gyda'ch meddyg.